De man gaf ons onder andere “Dead Ringers”, “Crash” en “The Fly”. Met “Spider” geeft hij ons een van zijn meest toegankelijke films. Maar dat betekent niet dat dit voor iedereen een gezellig filmpje is. Want zoals het nu eenmaal bij Cronenberg past kunnen we het aantal hersenkronkels niet bijhouden. En dat om te achterhalen hoe dit spinnenweb is geconstrueerd.
Dennis ‘Spider’ Clegg is een verward individu. Hij vertoefde lange tijd in een psychiatrische instelling. Maar nu mag hij terug de wijde wereld in. De instelling heeft namelijk geen geld meer om hem een onderdak te bieden. De eerste stap in de heropbouw van zijn leven doet hij in een miezerig en grijs rehabilitatiehuis. Een warm welkom van huisbazin Mrs. Wilkinson (Lynn Redgrave) krijgt hij niet. Haar gelijkenis met zijn moeder en stiefmoeder (beiden vertolkt door Miranda Richardson) is treffend. Zo treffend dat hij niet langer het onderscheid kan maken tussen het verleden, het heden, de fictie en de realiteit.
Waarom Spider in een psychiatrische instelling zat, kunnen we alleen maar raden. We moeten terugkeren naar zijn kindertijd. De kleine Spider (Bradley Hall) is sterk afhankelijk van zijn moeder. Zijn innige relatie met haar krijgt plots totaal een andere wending. Spiders vader (Gabriel Byrne) heeft namelijk een affaire met Yvonne. Op een brutale en schokkende manier neemt Yvonne de plaats in van Spiders moeder. De gebeurtenis tekent Spider voor de rest van zijn leven.
Ralph Fiennes schittert als de zonderlinge Spider. Ondanks zijn beperkte en vaak onverstaanbare dialogen vertelt zijn personage ons heel veel. We snappen het misschien niet allemaal, maar het blijft boeien tot op het einde. Hoe meer hij zich herinnert, hoe meer verstrikt hij geraakt in zijn eigen web. Dat Miranda Richardson drie soortgelijke rollen vertolkt draagt bij tot de complexiteit van “Spider”. Bij momenten is het moeilijk al haar personages uit elkaar te houden, en net daarin schuilt datgene wat deze film zo interessant maakt. David Cronenberg noemt het een universele film, omdat het tenslotte gaat over vervreemding. Iedereen probeert zichzelf als mens te identificeren in de maatschappij. Dat kan met de hulp zijn van herinneringen en verhalen, maar dan moet je die ook nog juist interpreteren en construeren. En wie een beetje vertrouwd is met het werk van Cronenberg, weet dat eenvoud niet aan hem is besteed.
Fans van Cronenberg zullen tevreden zijn met de dvd-uitgave van “Spider.” Niet dat de extra’s zo overweldigend zijn, neen. Bij de speciale editie krijg je wel nog een andere film van Cronenberg erbij, “Dead Ringers”. Daarin laat Jeremy Irons zichzelf van meerdere kanten zien.
dvd-informatie:
- Beeld: widescreen
- Geluid: dolby digita
- Ondertiteling: Nederlands
- Speelduur: 99 minuten
- Vanaf 16 jaar
extra’s “Spider”:**
- Interviews met cast & crew (22 min.)
- B-roll (15 min.)
- Foto’s
- Trailer
extra’s “Dead Ringers”:***
- Audio commentaar
- Strange objects of David Cronenberg’s desire
- Twinning effects
- Trailer
- Featurette