DVD: Amadeus director's cut
Toen Dmitri Tiomkin zijn Oscar afhaalde voor zijn werk in “The High And The Mighty” (1955) bedankte hij in zijn speech Johannes Brahms, Johann Straus en Richard Wagner. Het onwetende publiek dacht dat de man een grapje maakte, maar zijn dankwoord was oprecht. De grootmeesters van de klassieke muziek zijn vandaag de dag nog steeds de inspiratiebron voor de jongste generatie componisten.
Iemand die zonder twijfel ook in dat rijtje thuishoort is Wolfgang Amadeus Mozart, een muzikaal genie. Als 4-jarige jongen componeert Mozart zijn eerste concerto. Acht jaar later staat op zijn curriculum vitae reeds een volwaardige opera. Maar zoals bij elke grootmeester krijgt hij pas erkenning als hij zes meter onder de grond ligt.
“Alle mensen zijn gelijk in God’s ogen” vertelt een priester bij aanvang van de film. Antonio Salieri (F. Murray Abraham), een oude zieke man die net een zelfmoordpoging achter de rug heeft, is het niet met hem eens. Salieri toont zijn gelijk door enkele melodieën te spelen. De priester herkent geen enkel, behalve één. Het betoverend stukje werd geschreven door Mozart (Tom Hulce). Verbitterd vertelt Salieri dat hij werd gezegend met een lang leven, maar moet toezien hoe zijn composities in de vergetelheid belanden. Hij is er van overtuigd dat het een straf van God is omdat hij Mozart heeft vermoord. Verscheurd door enerzijds zijn oneindige bewondering voor de componist en de diepe jaloezie voor diens talent anderzijds, ontraffelt Salieri de levensloop van Mozart vanaf de eerste ontmoeting tussen beide heren.
Het beeld dat Milos Forman van Mozart ophangt, is dat van een klein kind met een irriterende lach die werd gezegend met een grote muzikale gave. Hij was een kunstenaar die vocht tegen het onbegrip en het gebrek aan muzikale kennis bij zijn tijdgenoten. Zo wordt hem op een bepaald moment verweten dat hij teveel noten gebruikt in een stuk. Berooid, miskend en eenzaam sterft Mozart op de prille leeftijd van 35 jaar. Schrijnend is de scène waarin zijn lichaam anoniem gedumpt wordt in een kuil.
F. Murray Abraham vertolkt met bravoure de rol van Salieri. Hij brengt overtuigend de dualiteit in zijn personage tot leven. Zijn liefde voor Mozart’s werken is zo groot dat ze leiden tot afgunst en haat. De relatie tussen de twee komt het best tot uiting wanneer ze samen een requiem afwerken. Het spreekt voor zich dat de muziek een belangrijk onderdeel is van deze film. De muzikale intermezzo’s zijn onder verschillende vormen en gedaantes prominent aanwezig. Milos Forman laat ons bijvoorbeeld meegenieten van stukjes uit “Le nozze di Figaro” en “Die Zauberflöte”.
De limited edition koop-DVD bevat maar liefst 20 minuten aan extra beeldmateriaal. Dat is mooi meegenomen, maar een film van 180 minuten is lang, heel lang. Verder krijg je nog informatie over het aantal prijzen die de film in de wacht sleepte. Zo werd “Amadeus” in totaal met acht Oscars bekroond. Abraham won in tegenstelling tot Hulce de Oscar voor beste acteur. Deze laatste heeft sindsdien niet echt meer meegewerkt aan grote producties. Hij voorzag Quasimodo in Disney’s “The Hunchback Of The Notre Dame” wel van een stem. Naast de gebruikelijke audio commentaar en de bioscooptrailers, is er ook de zeer interessante documentaire “Making of Amadeus”, die maar liefst een uur duurt. Een prima DVD, als je het ons vraagt.
